1-3 TaksitBach'ın keman ve obbligato klavyen için altı sonat döngüsünün ikinci yarısını oluşturan bu Henle Urtext baskısı, BWV 1017-1019 sonatlarını sunmaktadır. İlk üç sonatla paylaştıkları karaktere ek olarak bu sonatlar, döngünün içindeki çeşitliği ve Bach'ın biçimsel denemelerini de yansıtır. Özellikle BWV 1019 (Sol majör), birden fazla kaynak versiyonunun varlığıyla dikkat çekmektedir; Henle baskısı bu zenginliği iki ek versiyonu (Ek A ve Ek B) yayımlayarak sunmaktadır.
Editör Hans Eppstein, piyano için parmak numaralandırması Hans-Martin Theopold, keman için parmak ve yay işaretleri Karl Röhrig. Baskıda işaretli ve işaretsiz keman partisyonu birlikte yer almaktadır. Toplam 128 sayfa (V+77+23+23), 23,5 × 31,0 cm, karton kapaklı.
Yayın bilgileri: HN 199 · ISMN 979-0-2018-0199-5 · Barkod 9790201801995
Bach'ın altı keman sonatı, Köthen döneminde (1717-1723) saray ortamının enstrümantal zenginliğinden beslenerek doğdu. İkinci üçlüyü oluşturan BWV 1017-1019, ilk üçten karakter olarak ayrışır: Do minörün (BWV 1017) ağır draması, Fa minörün (BWV 1018) lirik melankolisi ve Sol majörün (BWV 1019) canlı enerjisi, döngüye geniş bir duygusal yelpaze kazandırır.
BWV 1019 özellikle dikkat çekici bir tarihsel geçmişe sahiptir. Sonat, birbirinden oldukça farklı birden fazla versiyonda günümüze ulaşmıştır; bu varyantlar, Bach'ın eserlerini zaman içinde sürekli revize etme eğiliminin somut kanıtıdır. Henle baskısı, nihai versiyonun yanı sıra ek A ve ek B olarak iki eski versiyonu da yayımlamaktadır; bu durum baskıyı müzikologlar ve Bach meraklıları için özellikle değerli kılmaktadır.
Kaynaklar açısından baskı, büyük ölçüde Bach'ın damadı Altnickol'un el yazması kopyalarına dayalıdır. Sonatlar, erken 19. yüzyılda yayımlanana dek el yazması kopyalarla yaşatıldı ve yalnızca dar bir çevreye ulaşabildi; günümüzde ise keman-piyano repertuarının vazgeçilmez yapıtları arasında yer almaktadır.
Johann Sebastian Bach altı keman sonatını büyük olasılıkla Köthen saray başmüzisyenliği döneminin sonlarına doğru yazmıştır. Burada — ve flüt ile gamba sonatlarında — klavyenin topluluk müziğinde o zamana dek alışılmış salt eşlik işlevini bağımsız bir klavye partisi lehine bırakarak, modern anlamdaki duo-sonatın temelini atmıştır. Ancak 1800'den kısa süre sonra ilk kez basılan keman sonatları, birkaç nüsha hâlinde korunmuştur; bunlardan biri Bach'ın kendi el yazısıyla üç bölüm içerir. Bach çevresinden gelen en geç nüsha, damadı Altnickol'ünkidir.
Asıl nota metninde ilk dört sonatın el yazmaları büyük ölçüde uyuşur. Beşinci sonatta üçüncü bölümün klavye partisi, Altnickol'ün yazımındaki biçimiyle verilmiştir. Daha eski biçim biraz zayıf bir taslak izlenimi verdiğinden, burada basılmasından vazgeçilmiştir. Altıncı sonatta Bach iki kez tek tek bölümleri değiştirmiştir. İki erken biçimin ilgili bölümlerini Ek bölümünde yayımlıyoruz. Büyük olasılıkla en eski biçim, küçük farklarla Bach'ın mi minör Cembalo Partitası'nda da bulunan iki bölüm içerir. İlki yalnız klavye için bir Courante, ikincisi bir Gavotte'dur; ikincisinin kaybolan keman partisi burada, Partita biçiminin üst sesiyle, parantezle gösterilen bir değişiklik yapılarak yerine konmuştur. Bach'ın «Violino solo e Basso l'accompagnato» olarak adlandırdığı bu bölüm, basso continuo olmaksızın iki yaylı çalgı için bir duo olarak da anlaşılabilir.
Eldeki baskı esas olarak Altnickol'ün kopyasına dayanır. Dinamik, tempo, artikülasyon ve süsleme işaretleri ile basso continuo rakamları — ki tek tek el yazmaları bunlarda büyük farklılıklar gösterir — yalnızca istisnaen başka kaynaklardan alınmıştır; bunlar, ara sıra yapılan analoji tamamlamaları gibi parantez içine konmuştur. Klavyenin üst sesinin sustuğu yerlerde bazı kaynaklarda basso continuo rakamları bulunur; bunlara (ve birkaç başka yere) karşılık gelen akor doldurmaları küçük notalarla eklenmiştir. Kaynaklarda bu sonatlar için öngörülen klavye çalgısı her zaman Cembalo (klavsen) olarak belirtilmiştir.
Bu sonatların sorunlarıyla daha ayrıntılı uğraşmak isteyenler için editörün «Studien über J. S. Bachs Sonaten für ein Melodieinstrument und obligates Cembalo» (Uppsala 1966) çalışmasına işaret edilir. Özellikle altıncı sonat ve farklı biçimleriyle, «Archiv für Musikforschung», sayı 3/4, 1964, s. 217 vd.'deki bir yazı ilgilenir.
Altnickol'ün yazımının aslına ilişkin nazik bilgileri için Staatsbibliothek Berlin'den Sayın Dr. Rudolf Elvers'e müteşekkirim. Metin eleştirisine ilişkin notlar bu baskının sonundadır.
Stocksund, Yaz 1973 — Hans Eppstein · G. Henle Verlag
Birçok müzisyen için o “tüm müziğin Alfa ve Omega'sıdır” (Max Reger). Operalar dışında Bach, çağının her topluluğu ve türü için başyapıtlar besteledi. Eser kataloğu — St. Matthäus ve St. Johannes Passion'ları, Goldberg Varyasyonları, Brandenburg Konçertoları ve yüzlerce eşsiz kantat dâhil — neredeyse 1.100 girdi içerir. Mühlhausen ve Weimar'da orgcu olarak başlıca org besteleri, konçertolar ve oda müziği yarattı. Daha sonra Köthen'de saray müzik direktörü ve onlarca yıl Leipzig'de kantor olarak çoğunlukla dinsel vokal besteler ve klavye eserleri yazdı. Geç dönemdeki kontrpuan açısından karmaşık besteleri, sonraki kuşakların kompozisyon üslupları üzerinde muazzam bir etki bıraktı.