1-3 TaksitBach'ın keman ve klavyen için yazdığı altı sonat dizisinin ilk üçünü kapsayan bu Henle Urtext baskısı, Barok döneminin en özgün oda müziği yapıtlarından birini sunmaktadır. BWV 1014-1016, solo keman ile obbligato klavyen arasındaki eşit ortaklığı ilk kez gerçekleştiren eserler olması bakımından oda müziği tarihinde dönüm noktası niteliği taşır: Klavyen yalnızca eşlik eden bir basso continuo işlevi görmez; kendi başına bir ses katmanı ve diyalog ortağı olarak belirleyici bir rol üstlenir.
Editör Hans Eppstein, piyano için parmak numaralandırması Hans-Martin Theopold, keman için parmak ve yay işaretleri Karl Röhrig. Baskıda işaretli ve işaretsiz keman partisyonu birlikte yer almaktadır. Toplam 106 sayfa (VI+56+22+22), 23,5 × 31,0 cm, karton kapaklı.
Yayın bilgileri: HN 198 · ISMN 979-0-2018-0198-8 · Barkod 9790201801988
Johann Sebastian Bach, 1717'de Anhalt-Köthen Prensliği'nde saray kapelmeisteri görevine başladığında kendisini neredeyse tamamen enstrümantal müziğe adadı. Köthen'de Prens Leopold'un enstrümancılardan oluşan seçkin topluluğu için Brandenburg Konçertoları, keman için Sonatlar ve Partitalar ve birçok süit kaleme aldı. BWV 1014–1019 sonatlarının da bu dönemde, yaklaşık 1717–1723 yılları arasında bestelendi.
Bu sonatlar, Barok dönemin olağan "triosonat" biçimini köklü biçimde dönüştürmektedir. Geleneksel triosonate'de klavyen yalnızca bas sesi ile armonileri tutmakla yetinirken Bach, klavyen partisini başlı başına bir ses katmanına dönüştürdü: Sağ el melodisi kemanla gerçek bir karşı-nokta diyaloğu kurarken sol el basso continuo'yu üstlenmektedir. Bu üç-sesli doku, eserlere bir oda konçertosu yoğunluğu kazandırır.
Sonatların kaynakları arasında Bach'ın damadı Johann Christoph Altnickol'un el yazması kopyaları öne çıkmaktadır. Henle baskısı büyük ölçüde bu kopyalara, destekleyici diğer kaynaklar ise metin-eleştirel notlarla birlikte sunulmaktadır. Sonatlar, 1802'de yayımlanan ilk baskıya dek basılmadı; sözlü ve el yazması gelenekle kuşaktan kuşağa aktarıldı.
Johann Sebastian Bach altı keman sonatını büyük olasılıkla Köthen saray başmüzisyenliği döneminin sonlarına doğru yazmıştır. Burada — ve flüt ile gamba sonatlarında — klavyenin topluluk müziğinde o zamana dek alışılmış salt eşlik işlevini bağımsız bir klavye partisi lehine bırakarak, modern anlamdaki duo-sonatın temelini atmıştır. Ancak 1800'den kısa süre sonra ilk kez basılan keman sonatları, birkaç nüsha hâlinde korunmuştur; bunlardan biri Bach'ın kendi el yazısıyla üç bölüm içerir. Bach çevresinden gelen en geç nüsha, damadı Altnickol'ünkidir.
Asıl nota metninde ilk dört sonatın el yazmaları büyük ölçüde uyuşur. Beşinci sonatta üçüncü bölümün klavye partisi, Altnickol'ün yazımındaki biçimiyle verilmiştir. Daha eski biçim biraz zayıf bir taslak izlenimi verdiğinden, burada basılmasından vazgeçilmiştir. Altıncı sonatta Bach iki kez tek tek bölümleri değiştirmiştir. İki erken biçimin ilgili bölümlerini Ek bölümünde yayımlıyoruz. Büyük olasılıkla en eski biçim, küçük farklarla Bach'ın mi minör Cembalo Partitası'nda da bulunan iki bölüm içerir. İlki yalnız klavye için bir Courante, ikincisi bir Gavotte'dur; ikincisinin kaybolan keman partisi burada, Partita biçiminin üst sesiyle, parantezle gösterilen bir değişiklik yapılarak yerine konmuştur. Bach'ın «Violino solo e Basso l'accompagnato» olarak adlandırdığı bu bölüm, basso continuo olmaksızın iki yaylı çalgı için bir duo olarak da anlaşılabilir.
Eldeki baskı esas olarak Altnickol'ün kopyasına dayanır. Dinamik, tempo, artikülasyon ve süsleme işaretleri ile basso continuo rakamları — ki tek tek el yazmaları bunlarda büyük farklılıklar gösterir — yalnızca istisnaen başka kaynaklardan alınmıştır; bunlar, ara sıra yapılan analoji tamamlamaları gibi parantez içine konmuştur. Klavyenin üst sesinin sustuğu yerlerde bazı kaynaklarda basso continuo rakamları bulunur; bunlara (ve birkaç başka yere) karşılık gelen akor doldurmaları küçük notalarla eklenmiştir. Kaynaklarda bu sonatlar için öngörülen klavye çalgısı her zaman Cembalo (klavsen) olarak belirtilmiştir.
Bu sonatların sorunlarıyla daha ayrıntılı uğraşmak isteyenler için editörün «Studien über J. S. Bachs Sonaten für ein Melodieinstrument und obligates Cembalo» (Uppsala 1966) çalışmasına işaret edilir. Özellikle altıncı sonat ve farklı biçimleriyle, «Archiv für Musikforschung», sayı 3/4, 1964, s. 217 vd.'deki bir yazı ilgilenir.
Altnickol'ün yazımının aslına ilişkin nazik bilgileri için Staatsbibliothek Berlin'den Sayın Dr. Rudolf Elvers'e müteşekkirim. Metin eleştirisine ilişkin notlar bu baskının sonundadır.
Stocksund, Yaz 1973 — Hans Eppstein · G. Henle Verlag
Birçok müzisyen için o “tüm müziğin Alfa ve Omega'sıdır” (Max Reger). Operalar dışında Bach, çağının her topluluğu ve türü için başyapıtlar besteledi. Eser kataloğu — St. Matthäus ve St. Johannes Passion'ları, Goldberg Varyasyonları, Brandenburg Konçertoları ve yüzlerce eşsiz kantat dâhil — neredeyse 1.100 girdi içerir. Mühlhausen ve Weimar'da orgcu olarak başlıca org besteleri, konçertolar ve oda müziği yarattı. Daha sonra Köthen'de saray müzik direktörü ve onlarca yıl Leipzig'de kantor olarak çoğunlukla dinsel vokal besteler ve klavye eserleri yazdı. Geç dönemdeki kontrpuan açısından karmaşık besteleri, sonraki kuşakların kompozisyon üslupları üzerinde muazzam bir etki bıraktı.
HIZLI KARGO
STOKTA VAR
