1-3 Taksit1875'te bestelenen Sérénade mélancolique op. 26, Çaykovski'nin keman için üç konçertant eserinin ilkidir; Valse-Scherzo op. 34'ten (1877) ve ünlü Keman Konçertosu op. 35'ten (1878) önce yazılmıştır. Bestecinin keman için ilk konçertant eseri olarak, üç yıl sonra Keman Konçertosu'na götürecek yolun başlangıcını oluşturur.
Çaykovski tüm çalgı konçertoları gibi Sérénade mélancolique'i de sanatsal olarak eşdeğer iki versiyonda —orkestra ya da piyano eşliğiyle— tasarladı. Otograf kaynaklar kayıp olduğundan, bu Henle edisyonu daha Çaykovski'nin yaşamında çeşitli gözden geçirilmiş hâllerde çıkan Rus ilk baskılarına dayanır. Editör, Rus Çaykovski uzmanı Alexander Komarov, kaynakların karışık durumuna örnek bir açıklık getirir; Ingolf Turban ise usta parmak ve yay numaralandırmasıyla keman partisini açar.
Çaykovski'nin eser üzerine tek yazılı tanıklığı, 13 Şubat 1875'te Moskova'dan kardeşi Modest'e yazdığı mektupta bulunur: "Piyano konçertomu bitirdim ve Auer'e söz verdiğim keman parçasını da yazdım." Burada anılan Macar keman virtüözü Leopold Auer (1845–1930) —1868'den beri St. Petersburg Konservatuvarı profesörü— sonradan Çaykovski ile Ocak 1875'te tanıştığını anımsar; keman bestesi fikri besbelli bu karşılaşmada doğdu.
Eser Auer'e ithaf edilmiş olsa da prömiyeri başka bir solist —kısa süre önce Moskova Konservatuvarı'na atanan Adolph D. Brodsky— yaptı; bu icra (orkestra versiyonunda) 16 Ocak 1876'da Moskova'da Nikolay Rubinstein yönetiminde gerçekleşti. Auer eseri ilk kez 6 Kasım 1876'da St. Petersburg'da kamuya açık çaldı. İlk baskı 1876'da Moskova'daki Jurgenson tarafından yayımlandı (Şubat'ta orkestra materyali, Nisan'da piyano versiyonu); çok sayıda hata nedeniyle aynı yıl düzeltilmiş baskılar çıkarıldı. Sérénade mélancolique kısa sürede keman repertuvarında kalıcı bir yer edindi.
Pyotr İlyiç Çaykovski'nin (1840–93) üretiminde, 1875'te bestelenen Sérénade mélancolique op. 26, keman için üç konçertant eserinin ilkidir; Valse-Scherzo op. 34'ten (1877) ve ünlü Keman Konçertosu op. 35'ten (1878) önce yazılmıştır. Tüm çalgı konçertoları gibi Çaykovski, Sérénade mélancolique'i de aynı anda, sanatsal olarak eşdeğer iki versiyonda —dilemeye göre orkestra ya da piyano eşliğiyle— tasarladı.
Çaykovski'nin eser üzerindeki çalışmasına ilişkin tek yazılı tanıklığı, 13 Şubat 1875'te Moskova'dan kardeşi Modest'e yazdığı mektupta bulunur: "Piyano konçertomu bitirdim ve Auer'e söz verdiğim keman parçasını da yazdım." Burada anılan Macar keman virtüözü Leopold Auer (1845–1930) —1868'den beri St. Petersburg Konservatuvarı profesörü— sonradan Çaykovski ile Ocak 1875'te tanıştığını anımsamıştır. Bir keman bestesi fikri besbelli bu karşılaşmada doğdu; ancak bunun Auer'in isteğinden mi yoksa bestecinin kendi girişiminden mi kaynaklandığı bilinmemektedir.
Çaykovski'nin parçayı "yazdım" demesi, kendi söyleyişinde yalnızca bir kompozisyon eskizini bitirdiği anlamına gelir; bunu sonradan işleyip —her iki versiyonda da— temize çekerdi. Tüm otograf kaynaklar kayıp olsa da, diğer konçertan eserlerindeki bilinen çalışma yöntemine dayanarak önce piyano versiyonunu, ardından orkestra partisyonunu yazdığı varsayılabilir. Piyano versiyonunda hem piyano hem keman partisini Çaykovski'nin kendisi notalamış olmalı; orkestra partisyonundaki solo parti ise muhtemelen kemancı bir dostu (belki Auer ya da Jan Hřímalý) tarafından yazılmıştır.
Sérénade mélancolique Leopold Auer'e ithaf edilmiş olsa da prömiyeri başka bir solist —kısa süre önce Moskova Konservatuvarı'na profesör olarak atanan Adolph D. Brodsky— yaptı. Bu icra (orkestra versiyonunda) 16 Ocak 1876'da Moskova'da Nikolay G. Rubinstein yönetiminde gerçekleşti. Auer eseri ilk kez 6 Kasım 1876'da St. Petersburg'daki bir orkestra konserinde kamuya açık çaldı. Sérénade mélancolique'in besteleniş tarihinden bir yıl sonra ve üstelik ithaf edileni dışında biri tarafından seslendirilmesinin nedeni bilinmemektedir; yine de eser kısa sürede keman repertuvarında kalıcı bir yer edindi ve o günden beri tüm seçkin kemancılarca yorumlandı.
Eserin ilk baskısını 1876'da Moskova'daki Jurgenson yayınevi çıkardı; Şubat'ta önce orkestra materyalini (solo parti dâhil), Nisan'da piyano versiyonunu yayımladı. Her iki baskı da görece yüksek tirajlarda (650 ve 1.050 nüsha) basıldı; bu, prömiyer sonrasındaki büyük başarıyla ilgili olabilir. Kısa süre sonra piyano versiyonu, Jurgenson'un Leipzig'deki ortak yayınevi R. Forberg aracılığıyla Batı Avrupa pazarında da çıktı; muhtemelen aynı gravür plakalarından basıldı. Çok sayıda hata nedeniyle her iki yayınevi de aynı yıl piyano versiyonunun düzeltilmiş baskılarını çıkarmak zorunda kaldı.
Jurgenson Sérénade mélancolique'in orkestra partisyonunu nihayet Kasım 1879'da yayımladı. Çaykovski basımı denetledi ve düzeltmelerini 7 Ağustos'ta Kamenka'dan yayıncıya gönderdi. Bu partisyon da "2de Edition revue et corrigé[e]" notunu taşır ve buna uygun olarak üç yıl önce çıkan orkestra partilerinden metinde belirgin farklılıklar gösterir. Sérénade mélancolique'in süregelen popülerliği, Jurgenson'un 1880'lerdeki başka yeni baskılarıyla (örn. Compositions favorites pour Violon avec Piano derlemesinde) ve Alman yayınevleri Fürstner ile Rahter'in yeni baskılarıyla da belgelenir. Kaynaklara ve okumalarına ilişkin ayrıntılı bilgi, edisyonumuzun sonundaki Açıklamalar'da bulunur. Editör ve yayınevi, kaynak malzemeyi nazikçe sağladıkları için Açıklamalar'da anılan kütüphane ve arşivlere içtenlikle teşekkür eder.
Alexander Komarov — Moskova, Sonbahar 2017 · Parmak/yay: Ingolf Turban · G. Henle Verlag
19. yüzyılın en önemli ve profesyonel eğitim almış ilk Rus bestecisi; başlıca eserleri arasında operalar, bale müzikleri, altı senfoni, üç piyano konçertosu ve bir keman konçertosunun yanı sıra şarkılar, oda müziği ve piyano eserleri yer alır.
HIZLI KARGO
STOKTA VAR