1-3 TaksitOskar Rieding bu tek bölümlü Konçertino ile ileri düzeye gelmiş keman öğrencilerine seslenir. 3. konumda çalmanın yanı sıra hatırı sayılır bir el becerisi ve yay hâkimiyeti gerektirir. Başlıktaki "Macar üslubu", Prusya doğumlu Rieding'in Budapeşte Ulusal Tiyatrosu'nda otuz yılı aşkın hizmetine gönderme yapar; belirgin ritimleri Macar halk müziğini anımsatır ve daha ateşli genç kemancılara hitap eder.
Bu Urtext edisyon (HN 1056) Annette Oppermann tarafından hazırlanmış; az tanınan besteci üzerine ilgi çekici önsözü Slovenyalı Rieding uzmanı Maruša Zupančič yazmış, solo partinin parmak numaralarını ve yay işaretlerini deneyimli kemancı Evelyne Grüb-Trauer sağlamıştır. Tek kaynak, Ocak 1905'te Leipzig'de Bosworth & Co. tarafından yayımlanan ilk baskıdır. Urtext Edisyon, karton kapak; 24 sayfa.
Konçertino, geleneksel Macar halk müziğinden esinlenir. Anlatımlı ve enerjik bir girişle (Andante sostenuto) başlar; bu giriş, 20. yüzyıl başında çok sevilen Macar "csárdás"ının yavaş açılışı "lassú"yu andırır. Fırtınalı Allegro moderato'da temperamentli keman figürleri yalın bir piyano eşliğiyle desteklenir: birinci tema senkoplu ritimleriyle etkiler, lirik ve oyunbaz ikinci tema danssal bir karakter taşır. Melodik açıdan çekici bu konser parçasıyla Rieding, öğrenciye küçük bir konçerto kisvesi altında 3. konumu ve keman tekniğinin temel öğelerini kavramada destek sunar.
Eserin Rieding'in Celje'ye taşındıktan sonra mı yoksa hâlâ Budapeşte'deyken mi yazıldığı belirsizdir; Ocak 1905'te Leipzig'de yayımlandı. Rieding'in eseri hakkında bugüne çok az belge ulaştığından, ilk baskı bu edisyonun tek kaynağıdır.
Oskar Rieding'in (1846–1916) Macar Üslubunda Konçertino la minör op. 21'i, onun en tanınmış parçalarından biridir ve bugün hâlâ dünyanın dört bir yanındaki pek çok kemancı adayı tarafından çalınır. Rieding'in keman eserleri basıldıktan kısa süre sonra ün kazandı ve pek çok yerde seslendirildi; hatta bazıları daha yaşarken müzik okullarının müfredatına alındı. Ne var ki bestecinin yaşamı hakkında pek az şey biliyoruz. 29 Haziran 1846'da, babası Gottfried Friedrich Rieding'in köy hekimi olduğu Prusya'nın Bahn kentinde (bugün Polonya'da Banie) Oskar Friedrich Rieding (aynı zamanda Oscar, Oszkár) olarak doğdu. Babasının aksine oğul, yaşamını müziğe adadı. 1850'lerin sonunda Berlin'deki Neue Akademie der Tonkunst'ta keman, piyano ve kompozisyon öğrenimi gördü; ardından Leipzig Konservatuvarı'na geçti ve orada, Gewandhaus Orkestrası'nın ikinci başkemancısı Raimund Dreyschock ile keman öğrenimine yoğunlaştı. 1871'de nihayet Budapeşte'ye yerleşti ve 32 yıl boyunca Ulusal Tiyatro (sonradan Kraliyet Opera) Orkestrası'nın başkemancısı olarak görev yaptı.
Adanmış olduğu kadar saygın bir keman öğretmeni olarak, çalgının başlangıç düzeyi için iyi bestelerin ne denli eksik olduğunu kısa sürede fark etti ve uygun parçaları kendisi yazmaya girişti. İlk öğretici keman parçaları 1880'lerin başında Budapeşte'de yayımlandı; bunları keman ve piyano için bir dizi "kolay" ve akılda kalıcı konçerto ile konçertino izledi (bunların orkestra eşliğinde seslendirilmesi büyük olasılıkla hiç düşünülmemişti).
Bu eserlerden biri, geleneksel Macar halk müziğinden esinlenen Macar Üslubunda Konçertino'dur. Beste, anlatımlı ve enerjik bir girişle (Andante sostenuto) başlar; bu giriş, 20. yüzyıl başında son derece popüler olan Macar "csárdás"ının yavaş açılışı "lassú"yu andırır. Fırtınalı Allegro moderato'da, temperamentli keman figür ve pasajları yalın bir piyano eşliğiyle desteklenir; birinci tema senkoplu ritimleriyle etkiler, lirik ve oyunbaz ikinci tema ise daha çok danssal bir karakter taşır. Melodik açıdan çekici bu konser parçasıyla Rieding, öğrenciye küçük bir konçerto kisvesi altında 3. konumu ve keman tekniğinin başka temel öğelerini kavramada destek sunar.
1903'te emekliye ayrıldıktan sonra Rieding, bugün Slovenya'da bulunan Celje'ye taşındı; burada özel keman öğretmeni ve Evangelik Christuskirche'nin (İsa Kilisesi) orgcusu olarak çalıştı. Başlığın düşündürebileceği gibi Macar Üslubunda Konçertino'nun Celje'ye taşındıktan sonra mı yoksa hâlâ Budapeşte'deyken mi yazıldığı belirsizdir. Eser Ocak 1905'te Leipzig'de Bosworth & Co. tarafından yayımlandı.
Ne yazık ki Rieding'in eseri hakkında bugüne çok az bilgi ulaşmıştır. Ne Budapeşte'de ne de Celje'de bir miras arşivlenmiştir; eski yayıncısı Bosworth & Co.'nun Leipzig ve Viyana arşivlerinde de bestecinin hiçbir el yazması, mektubu ya da kişisel belgesi bulunmaz. Bu nedenle op. 21 Konçertino'sunun eldeki bu edisyonunun dayanabileceği tek kaynak, ilk baskıdır (ayrıntı için bu edisyonun sonundaki Bemerkungen'e bakınız). Editör ve yayınevi, kaynak malzemesini nazikçe sağladıkları için Budapeşte'deki Franz Liszt Müzik Akademisi'ne teşekkür eder.
Maruša Zupančič — G. Henle Verlag (Ljubljana, İlkbahar 2020)
Alman kemancı, besteci ve müzik eğitimcisi. Prusya'nın Bahn kentinde (bugün Polonya'da Banie) bir köy hekiminin oğlu olarak doğdu; babasının aksine yaşamını müziğe adadı. Berlin'deki Neue Akademie der Tonkunst'ta keman, piyano ve kompozisyon; ardından Leipzig Konservatuvarı'nda Gewandhaus Orkestrası'nın ikinci başkemancısı Raimund Dreyschock ile keman öğrenimi gördü. 1871'de Budapeşte'ye yerleşti ve 32 yıl boyunca Ulusal Tiyatro (sonradan Kraliyet Opera) Orkestrası'nın başkemancısı olarak görev yaptı. Adanmış ve saygın bir keman pedagogu olarak, başlangıç düzeyi kemancılar için iyi eserlerin eksikliğini fark edip kendisi uygun parçalar yazmaya başladı; "kolay" ve akılda kalıcı konçerto ve konçertinoları bugün de dünya çapında genç kemancıların temel repertuvarındadır.
HIZLI KARGO
STOKTA VAR