1-3 TaksitBeethoven'ın op. 2 üç piyano sonatı, bestecinin bu türden opus numarası verdiği ilk eserlerdir; böylece müzik dünyasına onlara atfettiği özel önemi duyurmuş oldu. Bunları Viyana'daki ilk yıllarında yazdı ve op. 1 piyano üçlüleriyle birlikte, çağının en önemli bestecilerinden biri olarak ününü pekiştirdiler. Zorluk ve virtüozite bakımından artan bir sırayla düzenlenen bu üç sonatın — her biri küçük birer başyapıt — La majör olanının kalbinde, staccato bas hattı kontrbas pizzicato'larını andıran, tanınmış ve derin Largo appassionato bölümü yer alır. Bu bölüm, teması her dönüşünde giderek daha işlemeli arabesklerle geri gelen çevik Rondo-Finale'yle keskin bir karşıtlık oluşturur.
Murray Perahia'nın parmak numaraları, bu eserleri onlarca yıl icra etme deneyiminden süzülmüştür ve piyano repertuvarının bu kilometre taşlarına yeni bir yaklaşım sunar. (NC-01-3193 kalem kodu Perahia-Edisyonu tekil sonat baskısına karşılık gelir; güncel Henle katalog kodu HN 772'dir.) Urtext Edisyon, karton kapak; solo piyano.
Beethoven'ın op. 2 Piyano Sonatları Mart 1796'da, Viyana'daki ilk yayıncısı, başarılı aile şirketi Artaria & Comp. tarafından yayımlandı. Skiçler, sonatların 1794/95'te, bir yıl önce not edilen fikirlere dayanılarak işlendiğine işaret eder; Beethoven ayrıca yaklaşık on yıl önce yazdığı Do majör Piyano Dörtlüsü WoO 36 No. 3'ten bazı pasajları No. 1'in yavaş bölümüne ve No. 3'ün ilk bölümüne aktardı. Sonatların tam otografı, dönemin âdeti gereğince gravür nüshası ve mülkiyet belgesi olarak yayıncıya verildi ve o zamandan beri izi sürülememektedir.
Opus 2, Beethoven'ın 1792 sonunda Viyana'ya gelişinden Haydn'ın Ocak 1794'te İngiltere'ye gidişine dek kompozisyon dersi aldığı Joseph Haydn'a (1732–1809) ithaf edilmiştir. Beethoven'ın öğrencisi ve dostu Ferdinand Ries'in aktardığına göre Haydn, Beethoven'ın ilk eserlerinin başlığına "Haydn'ın öğrencisi" yazmasını istemiş; Beethoven ise "Haydn'dan birkaç ders aldığını ama ondan hiçbir şey öğrenmediğini" söyleyerek bunu reddetmiştir. Kuşkusuz abartılı olan bu söze karşın Haydn, Beethoven'ı Aralık 1795 ve Ocak 1796'daki akademilere bir piyano konçertosuyla katılmaya davet etti; dolayısıyla Mart 1796'da yayımlanan sonatların ithafı, öğretmen ve hâmi Haydn'a özel bir teşekkür olarak okunabilir.
Ludwig van Beethoven'ın (1770–1827) op. 2 Piyano Sonatları Mart 1796'da, Viyana'daki ilk yayıncısı, başarılı aile şirketi Artaria & Comp. tarafından yayımlandı. Aynı yayınevi, Beethoven'ın Mozart'ın Le Nozze di Figaro'sundan "Se vuol ballare" üzerine Keman ve Piyano için Varyasyonları'nı (WoO 40) daha Temmuz 1793'te, bestecinin Viyana'ya taşınmasından birkaç ay sonra basmıştı. Bu varyasyonlar bestecinin ilk Viyana yayınıydı ve başlık sayfası, olayın önemine uygun olarak Beethoven'ın bir bestesine verilen ilk eser numarasını taşıyordu: "Oeuvre I". Ne var ki bu numaralandırma kalıcı olmadı.
1793 öncesinde Beethoven yalnızca birkaç parça yayımlayabilmişti. Speyer, Mannheim ve Mainz'de adı altında yedi baskı biliyoruz; en önemlileri üç "Kurfürsten" (Seçici Prens) Sonatı WoO 47 ve 24 "Righini" Varyasyonu WoO 65'tir. Besteci, opus numaralarını gerçekten önemli eserlere saklamak istediği için, popüler varyasyon dizilerini bundan böyle yalnızca "Nro 1" vb. diye numaralandırdı. Opus 1, 1794/95'te bestelenen üç Piyano Üçlüsü'ne verildi; ardından, kısa süre öğretmeni olan Joseph Haydn'a ithaf edilen üç Piyano Sonatı op. 2 geldi. Böylece op. 2 sonatları, Beethoven'ın bu türde yayımladığı ilk eserler olmasa da, bir opus numarasına layık gördüğü ilk sonatlardır; bugünkü sayımda 1'den 3'e kadar numaralanırlar.
Çok sayıda belge, Beethoven'ın eserlerinin yayına hazırlanışıyla — hatta sonrasında da — yoğun biçimde ilgilendiğini, özellikle yayınevi yakındaysa, gösterir. Op. 2 sonatlarının basımına ilişkin benzer mektup tanıklıkları bulunmasa da, baskı plakalarının farklı aşamalarını gösteren ve yer yer yoğun düzeltme çalışmalarını belgeleyen çok sayıda prova mevcuttur; bunların arasında kuşkusuz bizzat Beethoven tarafından ya da doğrudan onun etkisiyle düzeltilmiş iki nüsha vardır. Bununla birlikte edisyonumuz için bir otografın bulunmaması büyük bir eksikliktir; Beethoven'ın elinden op. 2'ye dair yalnızca skiçler kalmıştır.
Beethoven'ın op. 2'si, 1792 sonunda Viyana'ya gelişinden Haydn'ın Ocak 1794'te İngiltere'ye gidişine dek kompozisyon dersi aldığı Joseph Haydn'dan (1732–1809) başkasına ithaf edilmemiştir. Ferdinand Ries'in Biographische Notizen'de aktardığına göre Haydn, Beethoven'ın ilk eserlerinin başlığına "Haydn'ın öğrencisi" yazmasını istemiş; Beethoven ise Haydn'dan "birkaç ders aldığını ama hiçbir şey öğrenmediğini" söyleyerek reddetmiştir. Kuşkusuz abartılı olan bu söz, Ries'in anlatımına göre Haydn'ın Beethoven'ın op. 1 üçlülerini kısmen eleştirmiş olmasıyla da açıklanabilir. Yine de 1794/95'te ilişkileri bozulmamış görünür; Haydn sonunda Beethoven'ı 18 Aralık 1795 ve 8 Ocak 1796'daki bir akademiye bir piyano konçertosuyla (op. 15 ya da 19) davet etti. Beethoven ayrıca 1795'te — Haydn'ın Ağustos'ta İngiltere'den dönüşünün ardından — yeni sonatları Prens Lichnowsky'nin ev sahipliğindeki özel bir konserde Haydn'a bizzat çaldı. Böylece Mart 1796'da yayımlanan sonatların ithafı, öğretmen ve hâmi Haydn'a özel bir teşekkür olarak görülebilir.
Norbert Gertsch · Murray Perahia — G. Henle Verlag (Münih · Londra, Sonbahar 2018)
Hiçbir besteci, hemen ardından gelen kuşaklardan günümüze dek Beethoven kadar derin ve kalıcı bir etki bırakmamıştır. Çalgısal müziği, özellikle senfonileri, 19. yüzyıl boyunca senfonik besteciliğin ölçütü oldu. Müziğinin olağanüstü yüksek düzeyi ve serbest besteci olarak göreli bağımsızlığı, onun “tüm zamanların en büyük bestecisi” olarak nitelenmesine yol açmıştır.
HIZLI KARGO
STOKTA VAR