1-3 TaksitBeethoven'ın on keman sonatının dokuzuncusu, tüm keman-piyano repertuvarının en büyük ve en tehditkâr yapıtlarından biridir. 1802–1803'te bestelenmiş olan "Kreutzer" Sonatı, besteci tarafından özellikle "konçerto üslubu" olarak nitelendirilmiştir; bu ifade, eserin iki enstrüman arasındaki eşit ve yoğun müzikal gerilimi açıklar.
Murray Perahia ve Norbert Gertsch'in hazırladığı bu Henle Urtext baskısı, Beethoven'ın el yazması otografı ve ilk baskısı dahil tüm birincil kaynakları sistematik biçimde değerlendirmektedir. Eserin adını aldığı Fransız kemancı Rodolphe Kreutzer, sonata hiçbir zaman çalmamış ve "aşırı anlaşılmaz" bulmuştur.
Sonat, Beethoven'ın başlangıçta George Bridgetower için yazdığı bir eserdi. İngiliz kemancı Bridgetower ve Beethoven, Mayıs 1803'te Viyana'da birlikte sahnede ilk seslendirilişi gerçekleştirdi; sözlü gelen rivayete göre piyano kısmı o kadar çabuk hazırlanmıştı ki Beethoven ikinci bölümdeki piyano çizgisini sahne kenarından notasız çalmak zorunda kaldı. Daha sonra bir anlaşmazlık nedeniyle besteci ithafı değiştirip Rodolphe Kreutzer'e aktardı.
Üç bölümlü eserin birinci bölümü (Adagio sostenuto – Presto), sonat formunun kurallarını zorlar: Keman için tek başına başlayan Adagio girişi, ardından her iki enstrümanı tam güçle devreye sokan Presto'ya bağlanır. İkinci bölüm (Andante con Variazioni) altı çeşitlemeli sereniyle bir nefes arası sunarken üçüncü bölümün (Presto finale) aşırı hızı ve yoğunluğu eseri adeta güçten düşürür.
Op. 47'nin (Kreutzer Sonatı) bu baskısı, bir otografın fragmanına (birinci bölümün 1–193. ölçüleri), bir elyazması kopyaya, Almanca özgün baskıya (Simrock, Bonn, 1805) ve İngilizce özgün baskıya (Birchall, Londra, 1805) dayanır.
Op. 47'nin otograf fragmanı yalnızca bir ön sürüm olduğundan, bir kaynak olarak büyük önem taşımaz. Buna karşılık, birkaç yıl önce G. Henle Verlag tarafından yeniden bulunan, kopyacı W. Schlemmer'in bürosundan çıkma elyazması kopya büyük önem taşır. Bu kopya, Beethoven'in öğrencisi Ferdinand Ries tarafından ve son bölümün bazı kısımlarında bizzat Beethoven tarafından özenle gözden geçirilip düzeltilmiştir. Özgün baskı bu kopyadan hazırlanmıştır. Metnin düzenlenmesinde özellikle yukarıda anılan kopya göz önünde tutulmuştur.
Nottebohm, Krebs ve başkaları tarafından ortaya atılan, yuvarlak nokta ile sivri çizgi (keil) arasındaki farklı yorum konusundaki çok tartışmalı soruyu burada yeniden ele alamayız. Temel kaynaklar, kesin bir karar için gereken açıklık ve tutarlılıktan yoksundur. Çoğu kez nokta ile çizgi birbirinden neredeyse ayırt edilemez. Bu nedenle, bugün alışılagelen nokta her yerde kullanılmıştır. Aynı şekilde, Beethoven'in melodik hatların hareketini bu denli plastik biçimde belirginleştiren, notaları iki porteye dağıtma biçimini de yeniden kurduk. İşaretlenmiş keman partisi, piyano partisyonundaki solo partiden küçük ayrıntılarda ayrılır.
Kaynakların bugünkü durumuyla, Sonat'ın birinci bölümündeki (95. ve 416. ölçüler) gruppetto'nun (çarpman/doppelschlag) icrası tümüyle kuşkudan uzak değildir. Bugün giderek daha sık duyulan, alt yan notanın bir tam ses (whole tone) olarak seslendirilmesine ilişkin inandırıcı gerekçeler, uzun yıllar Bonn'daki Beethoven Arşivi'nin başkanlığını yapmış olan Prof. Dr. J. Schmidt-Görg tarafından ortaya konmuştur.
Kaynaklara ve metnin biçimine ilişkin daha fazla ayrıntı, aynı editörün hazırladığı, Beethoven'in eserlerinin yeni tümel baskısının ilgili cildinde bulunabilir; orada bazı metinsel ikilemler farklı bir biçimde çözülmüştür. Söz konusu yerler burada çoğunlukla dipnotlarla açıklanmıştır.
Bonn, İlkbahar 1978 — Sieghard Brandenburg
Hiçbir besteci, hemen ardından gelen kuşaklardan günümüze dek Beethoven kadar derin ve kalıcı bir etki bırakmamıştır. Çalgısal müziği, özellikle senfonileri, 19. yüzyıl boyunca senfonik besteciliğin ölçütü oldu. Müziğinin olağanüstü yüksek düzeyi ve serbest besteci olarak göreli bağımsızlığı, onun “tüm zamanların en büyük bestecisi” olarak nitelenmesine yol açmıştır.
HIZLI KARGO
STOKTA VAR